Sorğu
    Saytımız necədir?
    Всего ответов: 168
Faydalı linklər

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Cihazlar
Manometr (Манометр) - qazların (metal manometr) və mayelərin (mayeli manometr) təzyiqini ölçür. İş prinsipi Paskal qanununa əsaslanır. Kondensator (Конденсатор) - Elektrik yüklərini toplamaq üçündür. İş prinsipi dielektrik mühitlə ayrılmış naqillərin elektrik yüklərini saxlanması hadisəsinə əsaslanır. Termoelement (Термоэлемент) - qızdırıcının daxili enerjisini elektrik enerjisinə çevirir. Psixrometr (Психрометр) - havanın rütubətini ölçür. İş prinsipi quru və nəm (yaş) termometrlərin göstərişləri fərqinə əsaslanır. Tranzistor (Транзистор) - zəif elektromaqnit siqnallarını gücləndirmək üçün işlədilir. İş prinsipi yarımkeçiricilərin elektrik keçiriciliyinə əsaslanır. Transformator (Трансформатор) - dəyişən cərəyanın gərginliyini artırıb azaldan elementdir. İş prinsipi elektromaqnit induksiya hadisəsinə əsaslanır. Reostat (Реостат) - dövrədə cərəyan şiddətini tənzimləyən cihaz. İşləmə prinsipi naqilin müqavimətinin onun uzunluğundan asılı olmasına və Om qanununa əsaslanır. Hiqrometr (Гигрометр) - şeh nöqtəsinə görə rütubəti ölçən cihaz. İş prinsipi doymamış buxarın soyuyaraq doymuş buxara keçməsi hadisəsinə əsaslanır. Dinamometr (Динамометр) - qüvvəni ölçən cihaz. Yaylı dinamometrlərin iş prinsipi Huk qanununa əsaslanır. Diod (Диод) - dəyişən cərəyanı düzləndirmək üçün işlədilir, termoelektron emissiya hadisəsinə əsaslanır. Fotoelement (Фотоэлемент) - dövrəni avtomatik qapayır və ya açır. İşığın təsiri ilə keçiriciliyi artan elementdir. İş prinsipi xarici fotoeffektə əsaslanır. Areometr (Ареометр) - mayelərin sıxlığını təyin edən cihaz. İşləmə prinsipi Arximed qanununa əsaslanır. Barometr (Барометр) - atmosfer təzyiqini ölçən cihaz. İş prinsipi atmosfer təzyiqi ilə metal qutunun sıxılmasına əsaslanır. Elektroskop (Электроскоп) - cisimlərin yüklənməsini aşkar edən cihaz. İş prinsipi Kulon qarşılıqlı təsirinə əsaslanır. Elektrometr (Электрометр) - potensiallar fərqini təyin edən cihaz. İş prinsipi elektromaqnit qarşılıqlı təsirinə əsaslanır. Fotorezistor (Фоторезистор) - zəif işıq selini ölçür. İşığın təsiri ilə müqaviməti dəyişən elementdir. İş prinsipi daxili fotoeffektə əsaslanır. Ampermetr (Амперметр) - cərəyan şiddətini ölçən cihaz. İşləmə prinsipi cərəyanlı çərçivəyə maqnit sahəsinin göstərdiyi yönəldici təsirə əsaslanır. Dövrəyə ardıcıl qoşulur. Voltmetr (Вольтметр) - gərginlik ölçən cihaz. İşləmə prinsipi cərəyanlı çərçivəyə maqnit sahəsinin göstərdiyi yönəldici təsirə əsaslanır. Dövrəyə paralel qoşulur.
Tarix
Informasiya
Главная » Файлы »

Yeni böyük teleskop quraşdırılacaq
 

N.Tusi adına Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının gecə müşahidələrinə maneə yaradan ətrafdakı binaların tikintisi dayandırılıb. Rəsədxananın direktoru, AMEA-nın müxbir üzvü Əyyub QuliyevAPA-ya bildirib ki, rəsədxanaya yaxın olan yaşayış məntəqələri ən azı 5 kilometr aralı məsafədə yerləşməlidir. 60 il öncə bu astrofizika rəsədxanası inşa edilən zaman əvvəlcə onun yerləşəcəyi ərazinin astroiqlimi tədqiq olunub. Astrofizika rəsədxanasının böyük şəhərlərdən, rayon mərkəzlərindən uzaqda, dağlıq ərazidə tikilməsinin əsas səbəbi gecənin vaxtı səma cisimlərini rahat şəkildə müşahidə etmək olub.

Onun sözlərinə görə, rəsədxanaya yaxın ərazidə olan yaşayış məntəqələrinin gecə işıqlandırılması rəsədxananın teleskoplarının fəaliyyətinə mane olur. Həmçinin, rəsədxananın ətrafında evlərin, otellərin tikilməsi onun işinə ciddi problem yaradır: "Həmin binaların işıqları gecələr rəsədxananın işini xeyli çətinləşdirir. Tikintilər adətən rəsədxanaların ətrafında, yəni ən azı 5 kilometr aralı məsafədə aparılmalıdır. Evlərə, otellərə gələn maşınların işığı da bizə mane olur. Bu günədək evlər və xırda obyektlərlə birgə razılığa gələ bilirdik və gecələr onlar işıqlarını söndürürdü, biz də müşahidələrimizi apara bilirdik”. Əyyub Quliyevin sözlərinə görə Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının yaxınlığında son vaxtlar otelin və böyük binaların tikintisinə qadağa qoyulması üçün Prezident Administrasiyasına müraciət edilib. Rəsədxana ətrafında tikilən binaların işıqlarının gecələr teleskopun fəaliyyətinə nə dərəcədə mane olmasının araşdırılması üçün Fövqəladə Hallar Nazirliyinə məktub ünvanlanıb. Hazırda həmin binaların inşası dayandırılıb.

Əyyub Quliyev onu da bildirib ki, hazırda gündəlikdə olan yeni bir məsələ isə Azərbaycanda yeni böyük optik teleskopun quraşdırılmasıdır. "Həmin teleskopun Şamaxı Astrofizika Rəsədxanasının ərazisində quraşdırılması məqsədəuyğun hesab edilmir. Yeni teleskopu elə bir yerdə quraşdırmaq lazımdır ki, avtomobillərdən, evlərdən və digər obyektlərdən gələn suni işıqlardan çox uzaqda olsun. Yəni, yeni teleskop yaşayış məntəqələrindən çox kənarda, hündür bir dağda quraşdırılacaq ki, qarşıdakı 20-30 il ərzində süni işıq mənbələri həmin yerə gəlib çata bilməsin.

Yeni teleskop üçün Şamaxıda bir çox yerə baxış keçirilib. Dəniz səviyyəsindən 2500-3000 metr hündür olan, gecə vaxtında səma cisimlərinin rahat şəkildə müşahidə edildiyi dağ zirvəsi, buludların nisbətən aşağı olduğu bir yer teleskop üçün əlverişli hesab edilir. Hazırda teleskopun yerləşəcəyi ərazinin astroiqlimi tədqiq olunur”- deyə, Əyyub Quliyev bildirib.

 
 
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]